Tusi Pasefika a Amata: IA MANUIA LE ASO B.O.R.
December 15, 2007

Faaliliu: A. Tuna

O le aso 6 o Tesema, na faalauiloa mai ai e Peresetene George W. Bush, le aloaia ai o le Aso o Aia Tatau mo Tagata, Aso o le Pili mo Aia Tatau faapea m le Vaiaso o Aia Tatau a Tagata 2007.

Na ia saunoa ai i le pele i tagata amerika le aia tatau e sa'oloto ai i le tautala, faapotopoto ma le tapua'i ma ua ia fautuaina ai tagata uma, ina ia faamanatuina le saolotoga ua maua e tagata uma o Amerika faapae ma le puipuiga o le Faavae o le Pili o Aia Tatau.

Sa ta'ua e Amata, e tau le toatele ni vaega fa'asalalau sa mafai ona faalaua'itele lenei fanoga taua mai i le alii peresetene ma o se tulaga e lagona ai le agaga faanoanoa.

Na amata mai lava i le tausaga e 1941, i le nofoaiga a le alii peresetene o Franklin Roosevelt, o fa'alautele mai lava lenei mataupu i le Aso o Pili mo Aia Tatau (B.O.R), e faamanatu mai ai lo tatou saolotoga, ae ua valu aso talu ona mae'a atu le osofaiga a Iapani i le uafu tele i Honolulu (Pearl Harbor).

Na filifilia le aso 15 o Tesema, ona o le aso tonu lea na pa'u iai le 150 tausaga talu ona amata faamalosia le ulua'i faaopoopoga e 10 i le Faavae a Amerika, ina ua pasia e le 3/4 a le fono faitulafono.

Ina ua faia feutagaiga a o tatou tua'a, ina ia avea ma vaega o le Iunaite Seteet, sa o latou faia ma se malamalamaaga o le a puipuia e le Iunaite Setete ia ni vaega o la tatou aganu'u, e ono fete'ena'i ma le Faavae. E pei ona avea le malosiaga o le Faavae a le Iunaite Setete, aemaise le Pili o Aia Tatau, o le saolotoga mo tagata ta'itoatasi, ua faapea ona faamautuina lo tatou sosaiete i tiute faalenu'u.

E pei ona ta'ua e le Faamasinoga Maualuga a le Iunaite Setete, o i tatou o se teritori e le'i faatulagaina ma o lona uiga, e le o a'afia i tatou i le Faavae atoa o le Iunaite Setete. Ma ua avea lea ma tulaga ua mafai ai e i tatou ona taofi mau i a tatou fanua, le fatu o la tatou aganu'u.

Ae peitai, o puipuiga uma o lo'o faapea ona ma'oti mai i totonu o le Faavae mo tagata uma o Amerika, o lo'o aofia ai ma i tatou. Lea e afia ai puipuiga o Aia Tatau, aemaise le saolotoga e mafai ai ona o tatou tapua'i e tusa ai ma o tatou mana'oga, o le saolotoga mo vaega fa'asalalau, saolotoga e faa potopoto ai ma le aia tatau e fa'ailoa atu ai i le malo o tatou atugaluga.

I le alumaga o tausaga, sa faapea ona iloiloina e le faamasinoga o tatou aia tatau e mafai ai ona faia a tatou faamasinoga i luma o ni vaega iloilo faamasinoga ma ua faamaonia mai ai le aofia ai ma i tatou i lea tulaga. Ae o lo'o iai nisi o vaega o le Faavae, e le'i o'o atu iai iloiloga a le faamasinoga pe ua alagatatau iai i tatou, e pei o le aia tatau e tatou te umia ai a'upega.

O nisi o vaega o le Faavae ua talitonu Amata, ua alagatatau ona faatula'i mai, o le vaega lona lima lea e faasa ai ona ave'esea fanua o tagata e fa'aaogaina mo tagata lautele, e aunoa ma le totogia o nei fanua faapea ma le faaopoopoga lona 10, lea e ma'oti mai ai nisi o malosiaga e le o ta'ua i totonu o le Faavae ua alagatatau mo le Iunaite Setete, po o tagata lautele.

Atonu e mafai ona faapea mai se tasi, e sili atu le malosi o le faaopoopoga e 10 i le Faavae, i lo le vaega e 4, lea e tu'uina atu ai i le Konekeresi le pule e faia ai so'o se faaiuga e faatatau i teritori po o isi meatotino a le Iunaite Setete. Ae ua taofi Amata, afai o le manatu lea, o lona uiga, ua faaleaogaina tiute ma'oti sa faapea ona faatulagaina i le maliliega sa faia e le Iunaite Setete ma Amerika Samoa. O lea, i le iuga, o le tiute a le Faamasinoga Maualuga a Amerika, o le iloiloina lea o fete'ena'iga o lo'o tula'i mai i totonu o le Faavae, ma faamanino naunautaiga a tua'a ma tiute a le Konekeresi.

Mo se faata'ita'iga, e mafai e le Failautusi o le Initeria ona liua uma nei fanua e avea ma paka fa'avaomalo, ae tofi le kovana e avea ma pule o nei paka, pe afai e malie mai iai le Konekeresi.

Sa faamatala e Amata, vaitaimi o avea lona tua'a ma kovana pe a ma le 25 tausaga ua mavae, na ia taitai ai se aumalaga i Uasinitone mo le pasiaina o nisi o suiga i le Faavae a Amerika Samoa, i se fonotele sa faataunuu ai. Sa mafai ona auai Amata i nisi o fonotaga sa faia ma ta'ita'i o le Iunaite Setete, ma sa mafai ona ia nofo malamalama ai, le mafai ona u'unaia le Konekeresi, e iloiloina nisi o vaega o le Faavae o lo'o fete'ena'i ma le Faavae a le Iunaite Setete, ma e mafai ona o latou faia ni suiga e tatou te le fiafia ai.

E ui ina e le'i iloiloina e le Konekeresi, e iai lava le avanoa e taumafai ai se tasi, e pei ona sa faia e Jake King i taimi ua tuana'i, e faaulu se tagi ina ia liua le pili o lo'o tu'uina ai le malosiaga i le Koneresi e suia ai le Faavae. O i'ina sa faapea ona a'e ai se manatu i le tua'a o Amata ina ia toe fo'i mai i Amerika Samoa, e aunoa ma le u'unaia o faaopoopoga sa finagalo iai.

Ia tatou aloaia le Aso o le Pili mo Aia Tatau, aua saolotoga mo tagata taitoatasi, e pei ona faamautu mai i lalo o la tatou Faavae faapea ma le Faavae feterale, ua mafai ai ona o tatou le saolotoga e faatino ai a tatou tu ma aganu'u. E tatau ona o tatou tete'e atu i so'o se taumafaiga a Uasinitone ina ia liua la tatou teritori, ina ia i lalo o le puleaga a le malo feterale, ma ave'esea ai la tatou aia tatau e pulea ai e i tatou o tatou lava tagata, e pei ona galulue malosi iai o tatou tua'a ua mavae atu.

E mafai ona faamautuina lea tulaga e ala i le faamalosia o a tatou aia tatau, e tatou te palota ai. Afai ua o tatou le fiafia i tulaga o iai le malo i nei vaitaimi, po o le taitaiga i nei vaitaimi, e mafai ona faia iai sa tatou fuafuaga e ala i le malosiaga o le palota.

Mo so'o se manatu fia fa'aalia, e mafai ona e tusi atu ia Amata i luga o le initeneti i le tuatusi; amata.aumua@gmail.com po o le valaau i le 699-9609.

Fa'afesootai le tusitala i le evaga@samoanews.com.

Osini Faleatasi Inc. dba Samoa News reserves all rights.

 
 


Paid for by Friends of Amata
P.O. Box 6171 Pago Pago, American Samoa 96799
P.O. Box 26142 Alexandria, VA 22313-6142
Phone: (686) 699-9609 (703) 548-2244
amata.aumua@gmail.com

Biography Home News Contribute